Apartmanda Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Kurulum Rehberi

Türkiye'nin Apartman Gerçeği

Türkiye'de nüfusun yaklaşık %70'i apartman veya site gibi çok katlı konut yapılarında yaşamaktadır. Elektrikli araç sahipliğinin hızla arttığı ülkemizde bu durum, şarj altyapısı konusunda benzersiz bir zorluk ortaya çıkarıyor. Müstakil evde yaşayanlar garajlarına kolayca bir wallbox taktırabilirken, apartman sakinleri yasal süreçler, teknik altyapı ve komşu ilişkileri gibi birçok engelle karşı karşıya kalıyor.

İyi haber şu ki, son yıllardaki yasal düzenlemeler bu süreci önemli ölçüde kolaylaştırdı. Bu rehberde, apartmanda şarj istasyonu kurulumunun her adımını detaylıca ele alacağız.

Yasal Süreç: Kat Malikleri Kararı

Eski Düzenleme vs. Yeni Düzenleme

Daha önce apartman ortak alanlarına şarj istasyonu kurulabilmesi için kat maliklerinin 4/5 çoğunluk kararı gerekiyordu. Bu oran, 20 daireli bir apartmanda en az 16 malikin onayı anlamına geliyordu ve pratikte neredeyse imkansıza yakındı.

2023 yılında yapılan düzenlemeyle bu oran oy çokluğuna (salt çoğunluk) indirildi. Artık kat malikleri toplantısında katılanların yarısından bir fazlasının onayı yeterli. Bu değişiklik, apartmanda şarj istasyonu kurulumunu çok daha erişilebilir hale getirdi.

Toplantı Süreci

1. Gündem maddesi oluşturun: Kat malikleri toplantısı öncesinde "elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu" maddesini gündeme alın
2. Toplantıya katılın: Olağan veya olağanüstü kat malikleri toplantısında konuyu oylamaya sunun
3. Oy çokluğu sağlayın: Toplantıya katılan maliklerin salt çoğunluğunun onayını alın
4. Kararı kayıt altına alın: Karar defterine işletin ve noter tasdikli tutanak tutun

Önemli: Karar alınsa bile, kurulum masraflarını talep eden malik karşılar. Ortak gider olarak tüm maliklere yansıtılmaz.

Teknik Altyapı Kontrolü

Şarj istasyonu kurmadan önce binanızın elektrik altyapısını mutlaka kontrol ettirmelisiniz. Bu aşamayı atlamak hem güvenlik riski hem de gereksiz maliyet doğurabilir.

Elektrik Tesisatı Değerlendirmesi

• Ana pano kapasitesi: Binanın ana elektrik panosunun mevcut yükünü ve boş kapasitesini ölçtürün
• Kablo kesitleri: Panodan otopark alanınıza kadar olan kablo kesitlerinin 7.4 kW veya 11 kW yükü taşıyıp taşıyamayacağını kontrol edin
• Topraklama sistemi: Şarj cihazları için etkin bir topraklama sistemi zorunludur
• Kaçak akım koruma: 30 mA kaçak akım rölesi (RCD Type A veya Type B) gereklidir

Trafo Kapasitesi

Binanızın bağlı olduğu trafonun kapasitesi kritik önem taşır:

• Tek bir 7.4 kW wallbox, trafo kapasitesinde genellikle sorun yaratmaz
• Ancak aynı binada 3-4'ten fazla şarj cihazı planlanıyorsa, trafo kapasitesinin yeterli olup olmadığı dağıtım şirketinden sorgulanmalıdır
• Kapasite yetersizse trafo güçlendirme veya yeni trafo talebi gerekebilir (bu işlem maliyetli ve uzun sürelidir)

Yük Yönetimi (Load Balancing)

Birden fazla şarj cihazının kurulacağı sitelerde yük yönetim sistemi büyük önem taşır:

• Bina elektrik kapasitesini aşmamak için şarj güçlerini dinamik olarak dağıtır
• Tüm araçların eş zamanlı şarj olmasına izin verirken toplam çekilen gücü sınırlar
• Bazı wallbox markaları bu özelliği dahili olarak sunar

Wallbox Seçenekleri ve Maliyetler

2026 itibarıyla Türkiye'de ev tipi wallbox fiyatları 35.000 TL ile 80.000 TL arasında değişmektedir. İşte popüler seçenekler:

Temel Modeller (35.000 - 50.000 TL)

• 7.4 kW tek fazlı şarj cihazları
• Zamanlayıcı özelliği olan veya olmayan modeller
• Kablolu veya soketli (Type 2) versiyonlar
• Türk markaları: Vestel, Zorlu Enerji

Orta Segment (50.000 - 65.000 TL)

• 11 kW üç fazlı şarj cihazları
• Wi-Fi/Bluetooth bağlantılı akıllı modeller
• Mobil uygulama ile uzaktan kontrol
• Enerji tüketim takibi ve raporlama

Üst Segment (65.000 - 80.000 TL)

• 22 kW üç fazlı yüksek güçlü modeller
• Dinamik yük yönetimi özelliği
• OCPP protokolü desteği (ticari kullanım için uygun)
• Markalar: ABB, Schneider Electric, Wallbox (İspanya)

Tavsiye: Apartman kullanımı için 7.4 kW tek fazlı bir wallbox genellikle yeterlidir. Gece boyunca (22:00-06:00) 8 saatte bataryanızı %10'dan %90'a kadar şarj edebilirsiniz. Üç fazlı modeller çok daha hızlı şarj sunar ancak binanın elektrik altyapısı üç fazı desteklemelidir.

Adım Adım Kurulum Rehberi

Adım 1: Ön Araştırma ve Fizibilite

• Binanızın elektrik projesini yönetimden temin edin
• Otopark alanınızdan ana panoya olan mesafeyi ölçün
• Yetkili bir elektrik mühendisi ile fizibilite raporu hazırlatın
• Tahmini maliyet çıkarın (cihaz + kablo + işçilik + TEDAŞ harçları)

Adım 2: Kat Malikleri Onayı

• Toplantıya hazırlıklı gidin: fizibilite raporunu, tahmini maliyeti ve güvenlik önlemlerini sunum olarak hazırlayın
• Ortak alana müdahale edilmeyeceğini, maliyetin size ait olacağını vurgulayın
• Gerekirse "pilot uygulama" önerisi yapın: önce bir şarj noktası, sorunsuz işlerse diğer malikler de kurabilir

Adım 3: TEDAŞ (Dağıtım Şirketi) Başvurusu

Kat malikleri kararını aldıktan sonra bölgenizdeki elektrik dağıtım şirketine başvurmanız gerekir:

• İstanbul Anadolu: AYEDAŞ
• İstanbul Avrupa: BEDAŞ
• Ankara: Başkent EDAŞ
• İzmir: GDZ Elektrik
• Diğer iller: İlgili dağıtım şirketi

Başvuru için gerekli belgeler:

• Kat malikleri karar tutanağı
• Bina elektrik projesi
• Şarj cihazı teknik dokümanları
• Başvuru dilekçesi

Adım 4: Proje Onayı ve Sayaç

• Dağıtım şirketi başvurunuzu değerlendirir (genellikle 2-4 hafta)
• Uygun bulunursa ayrı bir sayaç takılması önerilir
• Ayrı sayaç avantajı: EPDK 3 zamanlı tarife uygulayabilir, gece şarjı çok ucuza gelir
• Sayaç olmadan doğrudan daire hattından da çekilebilir ancak bu durumda tarife avantajı sınırlı olabilir

Adım 5: Fiziksel Kurulum

• Yetkili elektrikçi tarafından kablo çekimi yapılır
• Wallbox otopark alanınızdaki duvar veya sütuna monte edilir
• Topraklama ve kaçak akım koruma devreleri kurulur
• Kablo kanalları düzgün şekilde kapatılır (estetik ve güvenlik için)

Adım 6: Test ve Devreye Alma

• Kurulum sonrası tüm güvenlik testleri yapılır
• Topraklama direnci ölçülür
• İlk şarj testi gerçekleştirilir
• Wallbox'ın Wi-Fi bağlantısı ve mobil uygulama kurulumu tamamlanır

TEDAŞ Onay Süreci Detayları

TEDAŞ (ya da bölgenizdeki dağıtım şirketi) onay süreci genellikle şu aşamalardan oluşur:

1. Başvuru: Online veya şube üzerinden
2. Teknik inceleme: Trafo kapasitesi ve hat uygunluğu kontrol edilir
3. Proje onayı: Elektrik projesi uygun bulunursa onaylanır
4. Sayaç takılması: Ayrı sayaç talep edildiyse takılır
5. Enerji açılması: Tüm kontroller tamamlandıktan sonra hattınız aktif edilir

Süreç ortalama 3-6 hafta sürmektedir. Yoğun dönemlerde bu süre uzayabilir. Başvurunuzu mümkün olan en erken tarihte yapmanızı öneririz.

Güvenlik Önlemleri ve Yangın Koruması

Kapalı otoparklarda elektrikli araç şarjı konusunda güvenlik endişeleri sıklıkla gündeme gelmektedir. Doğru kurulum ve önlemlerle bu riskleri minimize etmek mümkündür:

Zorunlu Güvenlik Ekipmanları

• Kaçak akım koruma rölesi (RCD): Type A veya tercihen Type B, 30 mA hassasiyette
• Aşırı akım koruma: MCB (Minyatür Devre Kesici) uygun amperajda
• Aşırı gerilim koruma: Yıldırım ve gerilim dalgalanmalarına karşı SPD
• Topraklama: Etkin topraklama sistemi (topraklama direnci < 4 ohm)

Yangın Önleme

• Şarj cihazını yanıcı maddelerden uzağa monte edin
• Şarj kablosunun ezilmeyeceği, araç tekerleğinin basamayacağı bir güzergah seçin
• Otopark yangın söndürme sisteminin güncel olduğundan emin olun
• Şarj noktasına yakın bir yangın söndürücü bulundurun (tercihen CO2 veya kuru kimyevi toz)
• Şarj cihazının CE ve ilgili güvenlik sertifikalarına sahip olduğunu doğrulayın

Sigorta

• Ev sigortanızı güncelleyin ve şarj cihazını kapsama aldırın
• Apartman ortak sigortasının elektrikli araç şarjını kapsayıp kapsamadığını kontrol edin

Kiracı ve Mülk Sahibi Hakları

Mülk Sahibi (Kat Maliki) İseniz

• Kat malikleri toplantısında oy kullanma ve kurulum talep etme hakkınız var
• Kurulum masraflarını karşılarsınız
• Evi satarsanız veya kiraya verirseniz şarj cihazı taşınabilir veya eklenti olarak bırakılabilir

Kiracı İseniz

• Öncelikle ev sahibinizin yazılı onayını almalısınız
• Ev sahibi adına veya onun bilgisiyle kat malikleri toplantısına katılabilirsiniz
• Masrafları kim karşılayacağı ev sahibi ile yazılı olarak belirlenmelidir
• Kiralık daireden ayrılırken şarj cihazını sökme hakkınız olabilir (sözleşmeye bağlı)

Tavsiye: Kiracıysanız ve uzun süreli oturuyorsanız, ev sahibinize şarj cihazının mülk değerini artıracağını belirtin. Bu, onay alma şansınızı önemli ölçüde yükseltir.

Komşuları İkna Etme Rehberi

Kat malikleri kararı almanın en zor kısmı genellikle komşuları ikna etmektir. İşte pratik öneriler:

Endişeleri Önceden Ele Alın

• "Yangın çıkar mı?" → Sertifikalı ekipman, kaçak akım koruma ve yangın önlemleri anlatın
• "Elektrik faturamız artar mı?" → Ayrı sayaç takılacağını, ortak gidere yansımayacağını açıklayın
• "Otopark yeri kaplayacak mı?" → Wallbox duvara monte edilir, ek alan kaplamaz
• "Gürültü yapar mı?" → Şarj işlemi tamamen sessizdir

Fayda Odaklı Yaklaşın

• Bina değerine katkı: Şarj altyapılı binalar daha yüksek fiyattan satılır
• Gelecek yatırımı: Türkiye'de elektrikli araç sayısı her yıl katlanıyor, şarj altyapısı yakında zorunlu olacak
• Pilot uygulama: "Bir deneyelim, sorun olursa sökelim" yaklaşımı direnci azaltır
• Sosyal fayda: Çevre dostu ulaşıma katkı

Resmi Sunum Hazırlayın

• Kurulum planı ve tahmini maliyet
• Güvenlik sertifikaları ve yangın önleme tedbirleri
• Yasal düzenleme bilgisi (salt çoğunluk yeterli)
• Diğer apartmanlardaki başarılı uygulama örnekleri

Maliyet Özeti

Apartmanda tipik bir şarj istasyonu kurulumunun toplam maliyetini şöyle özetleyebiliriz:

Bu yatırım, aylık şarj tasarrufu düşünüldüğünde genellikle 18-24 ayda kendini amorti eder. Halka açık DC şarj istasyonlarında kWh başına 13-15 TL öderken, evde gece tarifesiyle 2.56 TL/kWh ödemenin farkı her ay cebinize yansır.

Şarj Asistanı ile Ev Şarj Maliyetinizi Hesaplayın

Apartmanda şarj istasyonu kurulumu ilk başta karmaşık görünebilir, ancak doğru planlama ile son derece değerli bir yatırımdır. Şarj Asistanı uygulamasıyla ev şarj maliyetinizi EPDK tarifelerine göre anında hesaplayabilir, gece ve gündüz tarifesi karşılaştırmasını yapabilirsiniz. Aylık ne kadar tasarruf edeceğinizi görmek sizi şaşırtabilir.

Şarj Asistanı'nı indirin ve wallbox yatırımınızın ne kadar sürede kendini amorti edeceğini hesaplayın.